5 مارس 2025- محققان در 14 مرکز پزشکی در چین، از جمله بیمارستان مردمی دانشگاه پکن، دریافتند که یک داروی تحقیقاتی، به نام بربرین اورسودوکسی کولات (HTD1801)، به طور قابل توجهی سطح قند خون را کاهش می دهد و سلامت متابولیک و کبد را در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2(T2D) بهبود می بخشد. این یافتهها و یک تفسیر بر این مطالعه که هر دو درJAMA Network Open منتشر شده اند، نشان می دهند که HTD1801 می تواند به عنوان یک گزینه درمانی خوراکی جدید برای دیابت نوع 2 و عوارض مرتبط با آن عمل کند.
دیابت نوع 2، یکی از شایع ترین بیماری های متابولیک در سراسر جهان است که ناشی از افزایش نرخ چاقی و سبک زندگی کم تحرک است. این بیماری با مقاومت به انسولین و اختلال در ترشح انسولین مشخص می شود که منجر به افزایش مزمن قند خون می گردد. در حالی که چندین دارو برای کمک به تنظیم قند خون وجود دارد، بسیاری از بیماران در دستیابی به کنترل کافی قند خون در چالش هستند و همین امر آنها را در معرض خطر بیشتری برای بیماری قلبی، بیماری کبد و سایر اختلالات متابولیک قرار می دهد.
کمتر از نیمی از بیماران مبتلا به دیابت نوع 2در چین به هدف قند خون مورد نظر خود دست می یابند و این امر بر نیاز به گزینه های درمانی جدید فراتر از تنظیم قند خون تاکید می کند.HTD1801 ، یک تعدیل کننده ی ضد التهابی متابولیک روده-کبد است که از طریق فعال سازی AMP کیناز و مهار اینفلامازوم NLRP3 کار می کند. این فرمول ترکیبی از دو ترکیب بربرین برای متابولیسم گلوکز و تعادل چربی و یک اسید صفراوی به نام اورسودوکسی کولیک اسید است که خواص آن در محافظت از کبد شناخته شده است.
در مطالعه ای با عنوان "بربرین اورسودوکسی کولات برای درمان دیابت نوع 2: یک کارآزمایی بالینی تصادفی"، محققان فاز دوم یک کارآزمایی دوسوکور، کنترل شده با دارونما را برای ارزیابی اثربخشی و ایمنی HTD1801 در بیمارانی که دیابت آنها به تنهایی با رژیم غذایی و ورزش به طور کافی مدیریت نمی شد، انجام دادند.
در مجموع 113 بیمار مبتلا به T2D در این کارآزمایی شرکت کردند. همه ی افراد شرکت کننده سطوح هموگلوبین A1c بین 7.0٪ و 10.5٪ و سطح گلوکز پلاسما ناشتا زیر 250.5 میلی گرم در دسی لیتر داشتند. برای اطمینان از اینکه شرکت کنندگان با یک خط پایه ی پایدار درمان را شروع کنند، همه تحت یک دوره چهار هفته ای یک سوکور با دارونما قرار گرفتند که در طی آن راهنمایی هایی در مورد رژیم غذایی، مصرف دارو و نظارت بر قند خون دریافت کردند.
پس از این دوره، بیماران به طور تصادفی به یکی از سه گروه تقسیم شدند: یک گروه دارونما، یک گروهHTD1801 با دوز پایین (500 میلی گرم دو بار در روز)، یا یک گروه HTD1801 با دوز بالا (1000 میلی گرم دو بار در روز). محققان تغییرات قند خون، کلسترول، عملکرد کبد و سطوح التهاب را در یک دوره ی 12 هفته ای بررسی کردند.
بیمارانی که HTD1801 دریافت کردند، بهبود واضح و وابسته به دوزی را در کنترل قند خون تجربه کردند. سطح HbA1c( یک شاخص کلیدی برای کنترل طولانی مدت قند خون)، در گروه با دوز پایین 0.4 درصد و در گروه با دوز بالا 0.7 درصد در مقایسه با گروه دارونما کاهش یافت.
سطح قند خون ناشتا نیز کاهش یافت، به طوری که قند خون ناشتای بیماران در گروه HTD1801 با دوز بالا، به طور متوسط 18.4 میلی گرم در دسی لیتر کاهش یافت. تعداد بیشتری از شرکت کنندگان در این گروه در مقایسه با افرادی که دارونما دریافت کرده بودند، به سطح قند خون هدف زیر 7.0 درصد رسیدند.
فراتر از اثرات آن بر قند خون،HTD1801 مزایای قلبی متابولیکی گسترده ای را به ویژه در گروه با دوز بالا نشان داد. سطح کلسترول لیپوپروتئین با چگالی کم، و کلسترول لیپوپروتئین non-high-density به طور قابل توجهی کاهش یافت که نشان دهنده بهبود متابولیسم لیپیدها است.
سطوح تری گلیسیرید نیز کاهش یافت و پروتئین واکنشگر C با حساسیت بالا( نشانگر کلیدی التهاب سیستمیک) کاهش یافت که نشان دهنده اثرات ضد التهابی بالقوه ی این دارو است. سطح آنزیم های کبدی، از جمله آلانین آمینوترانسفراز و آسپارتات آمینوترانسفراز نیز بهبود یافت که نشان دهنده بهبود عملکرد کبد است.
محققان گفتند: HTD1801 به طور کلی ایمن و به خوبی قابل تحمل بود، زیرا 97.3٪ از شرکت کنندگان مطالعه را تکمیل کردند و هیچ یک از شرکت کنندگان به دلیل عوارض جانبی، درمان را قطع نکردند. شایع ترین عوارض جانبی اورژانسی این درمان، موارد خفیف هایپرلیپیدمی، برادی کاردی سینوسی و پروتئینوری بود که در گروه با دوز بالا کمی بیشتر رخ داد.
عوارض جانبی خفیف گوارشی، از جمله حالت تهوع و اسهال، نادر بود، اما در برخی از بیماران دریافت کننده HTD1801 با دوز 1000 میلی گرم دو بار در روز مشاهده شد. یک بیمار در گروه 500 میلی گرم، خونریزی شبکیه را تجربه کرد، اما مشخص شد که این رویداد با درمان ارتباطی ندارد. نکته مهم این بود که هیپوگلایسمی شدید اصلاً گزارش نشد و وزن بدن در همه گروه ها ثابت باقی ماند.
محققان به این نتیجه رسیدند که HTD1801 به طور موثر قند خون را کاهش می دهد و در عین حال سطح کلسترول و عملکرد کبد را بهبود می بخشد و مزایای بالقوه ای را نسبت به داروهای موجود دیابت ارائه می دهد. برخلاف برخی از درمان های دیابت،HTD1801 باعث افزایش وزن قابل توجه یا افزایش خطر هیپوگلایسمی شدید نشد.
محققان اکنون در فاز سوم این کارآزمایی بالینی در حال ارزیابی HTD1801 در جمعیت های بزرگ تر در یک دوره طولانی تر هستند تا فواید و مشخصات ایمنی آن را تأیید کنند. در صورت موفقیت،HTD1801 می تواند یک گزینه درمانی خوراکی جدید برای دیابت نوع 2، به ویژه برای بیمارانی که هم با کنترل قند خون و هم با عوارض متابولیک دست و پنجه نرم می کنند، باشد.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2025-03-gut-liver-modulator-diabetes-phase.html